" Τhe Dabba" - The Lunchbox

 

 Σκηνοθεσία, Σενάριο: Ritesh Batra

Μια υπέροχη ταινία από την Ινδία (2013),

με 22 βραβεύσεις σε διάφορα φεστιβάλ.

Στην πο­λύ­βου­η Βομ­βά­η των 20.000.000 κα­τοί­κων, οι ερ­γα­ζό­με­νοι έ­χουν μί­α πα­ρα­δο­σια­κή συ­νή­θεια σχε­τι­κά με το με­ση­με­ρια­νό φα­γη­τό τους. Δεν τρώ­νε έ­ξω, ού­τε παίρ­νουν από το πρωί φα­γη­τό μαζί τους, αλ­λά προ­τι­μούν να το τρώ­νε φρε­σκο­μα­γει­ρε­μέ­νο, σταλ­μέ­νο κα­τευ­θεί­αν α­πό το σπί­τι τους ό­πως συ­νήθ­ι­ζαν και οι πρό­γο­νοί τους. Το "dabbawallas" ό­πως ο­νο­μά­ζε­ται, εί­ναι έ­να σύ­στη­μα ό­που μέ­σω χι­λιά­δων κού­ρι­ερς το φα­γη­τό φτά­νει ζε­στό α­πό τα σπί­τια των ερ­γα­ζο­μέ­νων στις δου­λει­ές τους και στην συ­νέ­χεια ε­πι­στρέ­φουν τα ά­δεια "τά­περ" στα σπί­τια τους. 

Μια λαν­θα­σμέ­νη δι­εύ­θυν­ση για πα­ρά­δο­ση φα­γη­τού θα φέ­ρει σε ε­πα­φή μια νε­α­ρή νοι­κο­κυ­ρά (Νιμ­ράτ Κόρ) που εί­ναι πα­ρα­με­λη­μέ­νη α­πό τον άν­τρα της κι έ­να με­σή­λι­κα λο­γι­στή (Ιρ­φάν Καν), που ζει κα­τα­θλι­πτι­κά με­τά τον θά­να­το της γυ­ναί­κας του. Εν­τυ­πω­σι­α­σμέ­νος α­πό το νό­στι­μο σπι­τι­κό φα­γη­τό, ο μο­να­χι­κός λο­γι­στής θα αρ­χί­σει μια αλ­λη­λο­γρα­φί­α με την νέ­α γυ­ναί­κα, σταλ­μέ­νη μέ­σα στα κου­τιά του φα­γη­τού, που θα ε­ξα­κο­λου­θή­σουν να πη­γαί­νουν στην λά­θος δι­εύ­θυν­ση.

Σκέ­ψεις γύ­ρω α­πό την ζω­ή στην με­γα­λού­πο­λη, τις σχέ­σεις των αν­θρώ­πων που αλ­λά­ζουν, την μο­να­ξιά και τή νο­στι­μιά του φα­γη­τού, θα πη­γαι­νο­έρ­χον­ται α­πό το σπί­τι στο λά­θος γρα­φεί­ο, α­να­στα­τώ­νον­τας την μί­ζε­ρη ζω­ή των πρω­τα­γω­νι­στών και θα ο­δη­γή­σουν σε συ­ναι­σθή­μα­τα και α­πο­φά­σεις, κα­θώς ό­λο προ­σμο­νή θα πε­ρι­μέ­νουν ο έ­νας το με­ση­μέ­ρι και η άλ­λη το α­πό­γευ­μα να δι­α­βά­σουν με λα­χτά­ρα τα γράμ­ματα.

Πα­ρά την στα­τι­κό­τη­τα τις δρά­σης, η ται­νί­α μό­νο αρ­γή δεν εί­ναι, τό­σο που τα 104 λε­πτά μοιά­ζουν λί­γα για τον θε­α­τή που θα ή­θε­λε να συ­νε­χι­στεί και άλ­λο η ται­νί­α!

Ρε­α­λι­σμός, χα­μη­λοί τό­νοι, λι­τή σκη­νο­θε­σί­α, ε­ξαι­ρε­τι­κές ερ­μη­νεί­ες α­πό τους δύ­ο πρω­τα­γω­νι­στές, πολ­λές σκη­νές και πλά­να, ευ­αι­σθη­σί­α, συ­ναί­σθη­μα, κα­μιά προ­σπά­θεια εν­τυ­πω­σια­σμού συν­θέ­τουν αυ­τή την πα­νέ­μορ­φη ται­νί­α που δί­καια έ­γι­νε πο­λυ­βρα­βευ­μέ­νη σε μι­κρό χρο­νι­κό δι­ά­στη­μα.

A Thousand Times Good Night (2013) - Tusen ganger god natt

A Thousand Times Good Night (2013)

 

Ο Νορ­βη­γός σκη­νο­θέ­της, σε­να­ρι­ο­γρά­φος και δι­ευ­θυν­τής φω­το­γρα­φί­ας Erik Poppe {για την υπέροχη ταινία του Troubled Water (2008), παρουσίασή μας εδώ}, ε­πι­στρέ­φει στις ο­θό­νες μας με μια συγ­κι­νη­τι­κή και α­τμο­σφαι­ρι­κή ται­νί­α που έ­χει βρα­βευ­τεί 7 φο­ρές σε δι­ά­φο­ρα φε­στι­βάλ.

Η ε­παγ­γελ­μα­τί­ας φω­το­γρά­φος Rebecca (Juliette Binoche) εί­ναι μί­α α­πό τις κα­λύ­τε­ρες πο­λε­μι­κές αν­τα­πο­κρί­τρι­ες του κό­σμου. Σε μια α­πο­στο­λή στο Αφ­γα­νι­στάν κα­θώς φω­το­γρα­φί­ζει μια γυ­ναί­κα που πη­γαί­νει σε βομ­βι­στι­κή α­πο­στο­λή αυ­το­κτο­νί­ας, θα τραυ­μα­τι­στεί σο­βα­ρά. Ε­πι­στρέ­φον­τας στην Ιρ­λαν­δί­α ό­που κα­τοι­κεί, θα α­ναγ­κα­στεί να αν­τι­με­τω­πί­σει τα προ­σω­πι­κά της προ­βλή­μα­τα.  Με τρό­πο ευ­αί­σθη­το και συ­νά­μα ρε­α­λι­στι­κό η ται­νί­α θέ­τει πολ­λά ε­ρω­τή­μα­τα:

 Πό­σο μπο­ρεί να λεί­πει μια σύ­ζυ­γος και μη­τέ­ρα δύ­ο παι­δι­ών α­πό το σπί­τι, ό­ταν μά­λι­στα οι δι­κοί της ζουν δια­ρκώς με τον φό­βο ε­νός τη­λε­φω­νή­μα­τος που θα α­ναγ­γέλ­λει τον θά­να­το του α­γα­πη­μέ­νου προ­σώ­που; Ποι­ά εί­ναι η ψυ­χι­κή σύγ­κρου­ση ε­νός ι­δε­ο­λό­γου φω­το­ρε­πόρ­τερ α­νά­με­σα στην οι­κο­γε­νεια­κή αρ­μο­νί­α και την α­νάγ­κη να κα­ταγ­γεί­λει την βαρ­βα­ρό­τη­τα του πο­λέ­μου; Πό­σο α­πο­τε­λε­σμα­τι­κή μπο­ρεί να εί­ναι μια φω­το­γρα­φί­α που πα­ρου­σιά­ζει την φρί­κη και τον πα­ρα­λο­γι­σμό του πο­λέ­μου, ώ­στε να ευ­αι­σθη­το­ποι­ή­σει τον βυ­θι­σμέ­νο στην ε­πο­χή της ει­κό­νας και της ευ­μά­ρειας δυ­τι­κό πο­λί­τη; Πό­σο εύ­κο­λο εί­ναι για κά­ποι­ον που εί­ναι ε­πι­τυ­χη­μέ­νος και πα­θι­α­σμέ­νος με την δου­λειά του να τα πα­ρα­τή­σει ό­λα και να ε­πι­στρέ­ψει σε μια ζω­ή ρου­τί­νας; Πό­σο ι­σχυ­ρό εί­ναι το "ι­ε­ρα­πο­στο­λι­κό" πνεύ­μα ε­νός ει­ρη­νι­στή δη­μο­σι­ο­γρά­φου και πό­σο πει­ρα­σμι­κά λει­τουρ­γεί το γε­γο­νός ό­τι εί­ναι ε­πι­τυ­χη­μέ­νος; 

 

 Η έμ­πνευ­ση του σκη­νο­θέ­τη για την ται­νί­α εί­ναι εν μέ­ρει αυ­το­βι­ο­γρα­φι­κή, α­φού ο ί­διος έ­χει ερ­γα­στεί ως κι­νη­μα­το­γρα­φι­στής σε πο­λε­μι­κά μέ­τω­πα: "Εμ­πνεύ­στη­κα α­πό την δι­κή μου ι­στο­ρί­α και την έ­κα­να ται­νί­α. Εί­ναι σα να έ­χει βγει α­πό το η­με­ρο­λό­γιό μου. Για αυ­τό τον λό­γο έ­δει­ξα την ται­νί­α στην κό­ρη μου και την γυ­ναί­κα μου, για να μου πουν τι έ­πρε­πε να α­φή­σω και τι να κό­ψω. Η κό­ρη μου εί­πε πως έ­νοι­ω­σε πε­ρή­φα­νη που η ι­στο­ρί­α της έ­γι­νε γνω­στή", λέ­ει ο Poppe, και συμ­πλη­ρώ­νει: " Θα ή­θε­λα ό­λοι οι πο­λε­μι­κοί φω­το­ρε­πόρ­τερς να νοι­ώ­σουν πως έ­γι­νε μί­α ται­νί­α για την ζω­ή τους και τα προ­βλή­μα­τά του­ς. Θα ή­θε­λα να γυ­ρί­σουν σπί­τι και να πουν στις οι­κο­γέ­νει­ες τους, " δεί­τε την ται­νί­α να δεί­τε τα δι­λήμ­μα­τά μου".

Μια ται­νί­α που α­ξί­ζει να δεί­τε...

The Book Thief (2013)

Η Τέχνη ως τροφός της αλήθειας

Όταν το θέμα είναι ο Β’ Π. Π., η Ιστορία διαρκώς προικίζει τους κινηματογραφιστές με νέες, άρρητες μέχρι τούδε ιστορίες και οι θεατές γίνονται ολοένα απαιτητικότεροι. 

Δεν θέλω να απαριθμήσω τις εξαιρετικές, βασισμένες σε αληθινά γεγονότα σχετικές ταινίες των τελευταίων ετών μα να αναφερθώ σε μία που προήλθε από καθαρή, ευαίσθητη λογοτεχνική φαντασία. Ω είναι τόσο έξοχη η Τέχνη όταν είναι Τέχνη…

Η ταινία «Η κλέφτρα των βιβλίων» (2013) γεννήθηκε από μια ομώνυμη νουβέλα του Markus Zusak δια της σκηνοθεσίας του Brian Percival. Με έναν αφηγητή απρόσμενα μειλίχιο και πρωταγωνίστρια μια εκφραστικότατη δωδεκάχρονη (Sophie Nelisse), που υιοθετείται από ένα ζευγάρι (Geoffrey Rush - Emili Watson) στην γερμανική οδό Παραδείσου του 1938, καταφέρνει να πείσει και να συγκινήσει, να προβληματίσει και να ταξιδέψει. 

Δίπλα τους, ένα παιδί ξανθό και γρήγορο, ένας νέος Εβραίος, μια κυρία δημάρχου, ένα έθνος ιδωμένο όχι στην προέλαση μα από τα μετόπισθεν.

Είναι το πάντα απροσδόκητο του θανάτου, είναι η σιωπηρή ανοχή -ενίοτε κι η συμμετοχή- των πολλών στην βαναυσότητα, είναι η ανθρωπιά που δεν χάνεται, η αθωότητα και η απλότητα που αποτυπώνονται. 

Είναι δύναμη του γραπτού λόγου, που παρακινεί και εμπνέει στις δυσκολίες, που πηγάζει ανεξήγητα ποιητικός από την πονεμένη καρδιά όσων βρήκαν καταφυγή στην ομορφιά των λέξεων και της φαντασίας. Πνοή δημιουργίας. 

Η μικρή Λιζέλ «δανείζεται» βιβλία και μας αγγίζει υπενθυμίζοντας. Πόσο δοξολογώ που ζω τώρα, πόσο θυμάμαι εκείνους και τους κάθε εποχής χειμαζομένους…

Τρία τέταρτα του αιώνα πέρασαν. Η θλιβερή αναβίωση της αιτίας σκιάζει, ενώ η καταφυγή στη δημιουργία και στο μοίρασμα γεννά αδιάκοπα ελπίδα. 

Πώς ο θάνατος αποτιμά τη ζωή, πόσο πόνο αντέχει ο άνθρωπος και ποια ομορφιά περιμένει εντός του; 

Απαντήσεις και περαιτέρω διερωτήσεις επί της οθόνης…

E.K.

Welcome - 2009

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ:

Vincent Lindon
, Firat Ayverdi,
 Audrey Dana
 

ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ:

Philippe Lioret

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 110 λεπτά

Βρισκόμαστε στη γαλλική πόλη Calais, το βορειότερο σημείο της χώρας, που 22 μόνο μίλια νερού τη χωρίζουν από την Αγγλία. Η πόλη αυτή αποτελεί ένα πολύ ευαίσθητο σημείο καθότι ένας μεγάλος όγκος παράνομων μεταναστών 'περιμένει τη σειρά του' να περάσει λαθραία στη Μεγάλη Βρετανία ελπίζοντας πάντα για ένα καλύτερο μέλλον στην απέναντι όχθη της Μάγχης. 

Ένας από αυτούς είναι και ο 17χρονος Κούρδος Bilal (Firat Ayverdi) που περπάτησε 4.000 χιλιόμετρα, περνώντας από τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη με σκοπό να περάσει στην Αγγλία για να συναντήσει την αγαπημένη του Mina (Derya Ayverdi), διαδικασία που στα εφηβικά του μάτια φαντάζει εύκολη. Όταν όμως θα προσπαθήσει να περάσει παράνομα στη Βρετανία πληρώνοντας 500 ευρώ σε κάποιο δουλέμπορο, τα όνειρά του τερματίζονται απότομα.

Ο Bilal αν και έρχεται αντιμέτωπος με τη γαλλική γραφειοκρατία και δικαιοσύνη δε το βάζει κάτω... Αγναντεύοντας τη Μάγχη συνειδητοποιεί ότι οι ακτές τις Βρετανίας είναι τόσο κοντά που καταπιάνεται μένα νέο σχέδιο... να τη διασχίσει κολυμπώντας. 

Αρχίζει τότε να συχνάζει στο τοπικό κολυμβητήριο της πόλης, για να προπονηθεί, όπου συναντά και αποκτά φιλικές σχέσεις με τον 40άρη Simon (Vincent Lindon), πρωταθλητή και προπονητή στο κολυμβητήριο, ο οποίος βιώνοντας τη δική του μοναξιά λόγω του πρόσφατου διαζυγίου του με τη Marion (Audrey Dana) συγκινείται από τον πόθο του νεαρού παιδιού να ανταμώσει τον έρωτά του και αποφασίζει να τον βοηθήσει. Καθημερινά λοιπόν τον προπονεί αψηφώντας το νόμο και βάζοντας έτσι σε κίνδυνο την κοινωνική του θέση.

Μandariniid, 2013, 87΄

 

Τα "Μανταρίνια" είναι μια συγκλονιστι­κή ται­νί­α α­πό την Γε­ωρ­γί­α, μια ι­στο­ρί­α για την πα­ρά­νοι­α του πο­λέ­μου και την συγ­χώ­ρε­ση. Η ται­νί­α του Zaza Urushadze, που έ­γρα­ψε και το σε­νά­ριο, πή­ρε 9 βρα­βεί­α σε δι­ά­φο­ρα φε­στι­βάλ.

Κα­τά την διά­ρκεια του πο­λέ­μου Αμ­πχα­ζί­ας - Γε­ωρ­γί­ας το 1992, σε έ­να εγ­κα­τα­λε­λει­μέ­νο χω­ριό, δύ­ο Ε­σθο­νοί,  ο  η­λι­κι­ω­μέ­νος μα­ραγ­κός Ivo και ο γεί­το­νάς του Markus, οι μό­νοι που δεν έ­φυ­γαν, πε­ρι­μέ­νουν να μα­ζέ­ψουν την συγ­κο­μι­δή των μαν­τα­ρι­νι­ών. Σε μια μά­χη που θα γί­νει κον­τά στα πε­ρι­βό­λια τους, θα α­πο­μεί­νουν τραυ­μα­τι­σμέ­νοι έ­νας Γε­ωρ­για­νός και έ­νας Τσε­τσέ­νος μι­σθο­φό­ρος. Ο Ivo θα πά­ρει στο σπί­τι του τους δύ­ο λα­βω­μέ­νους θα­νά­σι­μους ε­χθρούς και θα τους ζη­τή­σει να μην πει­ρά­ξει ο έ­νας τον άλ­λον μέ­χρι να γι­α­τρευ­τούν και να φύ­γουν α­πό ε­κεί.

Θα μπο­ρού­σα­με να μι­λή­σου­με και για έ­να ψυ­χο­λο­γι­κό θρί­λερ, α­φού η έν­τα­ση με­τα­ξύ των πρω­τα­γω­νι­στών, αλ­λά και η α­γω­νί­α για τον πό­λε­μο που πλη­σιά­ζει στα πε­ρι­βό­λια των μαν­τα­ρι­νι­ών κα­ρα­δο­κεί σε ό­λη την διά­ρκεια της ται­νί­ας. Κυ­ρί­ως, ό­μως έ­χου­με να κά­νου­με με μια αν­τι­πο­λε­μι­κή ται­νί­α, ό­που η αν­θρω­πιά, η συμ­φι­λί­ω­ση και η συγ­χώ­ρε­ση πα­λεύ­ουν με το φυ­λε­τι­κό μί­σος, την εκ­δί­κη­ση και τον θά­να­το.