ΤΡΕΙΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΑΖΙΣΜΟ

1. Ο Λα­βύ­ριν­θος της Σι­ω­πής,  124'

"Im Labyrinth des Schweigens"

Σκη­νο­θε­σί­α: Giulio Riciarelli 

Παί­ζουν:Alexander Fehling, Andre Szymanski 

 
Στα τέ­λη της δε­κα­ε­τί­ας του 50, στην Δυ­τι­κή Γερ­μα­νί­α συν­τε­λεί­ται έ­να οι­κο­νο­μι­κό θαύ­μα. Μοιά­ζει σα να μην υ­πήρ­ξε πο­τέ να­ζι­σμός, φαί­νε­ται κα­νείς να μην γνω­ρί­ζει για τα­  στρα­τό­πε­δα συγ­κέν­τρω­σης. Ο δη­μο­σι­ο­γρά­φος Τό­μας Γκνίλ­κα μα­θαί­νει α­πό έ­ναν ε­πι­ζών­τα του Ά­ου­σβιτς πως α­να­γνώ­ρι­σε στο πρό­σω­πο ε­νός δα­σκά­λου έ­ναν βα­σα­νι­στή του. Ο νε­α­ρός και ά­πει­ρος ει­σαγ­γε­λέ­ας Γι­ό­χαν Ράν­τμαν α­να­λαμ­βά­νει να δι­ε­ρευ­νή­σει την υ­πό­θε­ση. Θα αν­τι­με­τω­πί­σει μια συ­νωμο­σί­α σι­ω­πής και θα κα­τα­λά­βει πως οι να­ζί έ­χουν στε­λε­χώ­σει τον ό­λο τον κρα­τι­κό μη­χα­νι­σμό. Οι Γερ­μα­νοί θέ­λουν να ξε­χά­σουν, Κα­νείς (υ­πο­τί­θε­ται πως) δεν ή­ξε­ρε και κα­νείς δεν ή­θε­λε να ξέ­ρει. Η κο­πι­α­στι­κή του έ­ρευ­να θα ο­δη­γή­σει στην πρώ­τη Γερ­μα­νι­κή δί­κη για τα εγ­κλή­μα­τα του Ά­ου­σβιτς.

Σε­λί­δες α­πό την πρό­σφα­τη ι­στο­ρί­α που δεν γνω­ρί­ζου­με. Το τι συ­νέ­βη πραγ­μα­τι­κά στα στρα­τό­πε­δα συγ­κέν­τρω­σης άρ­χι­σε να γί­νε­ται γνω­στό μό­λις στις αρ­χές του 1960. Στη Γερ­μα­νί­α γί­νον­ται οι πρώ­τες δί­κες και το 1961  η Α­με­ρι­κα­νι­κή τη­λε­ό­ρα­ση πα­ρου­σιά­ζει την δί­κη του Adolf Eichmann. Το ευ­ρύ κοι­νό αρ­χί­ζει να μα­θαί­νει και να κα­τα­λα­βαί­νει.

Αυτό μας οδηγεί σε δύο ακόμη ταινίες:

2. The Eichmann Show, 90' 

Σκη­νο­θε­σί­α: Paul Andrew Williams

Παί­ζουν: Simon Block, Anthony Lapaglia, Martin Freeman

Ο τη­λε­ο­πτι­κός πα­ρα­γω­γός,  Milton Fruchtman, και ο κα­τα­γε­γραμ­μέ­νος στη μαύ­ρη λί­στα του Μακ­κάρ­θυ ντο­κυ­μαν­τε­ρί­στας σκη­νο­θέ­της Leo Hurwitz κι­νη­μα­το­γρα­φούν την δί­κη ε­νός α­πό τους πιο φρι­κτό­τε­ρους εγ­κλη­μα­τί­ες πο­λέ­μου, του να­ζί Adolf Eichmann. ο ο­ποί­ος κα­τη­γο­ρή­θη­κε ως βα­σι­κός υ­παί­τιος για την ε­κτέ­λε­ση της «τε­λι­κής λύ­σης» και για την ορ­γά­νω­ση της δο­λο­φο­νί­α­ς  ε­κα­τομ­μυ­ρί­ων Ε­βραί­ων. Στο Eichmann Show βλέ­που­με την ι­στο­ρί­α πί­σω α­πό την τη­λε­ο­πτι­κή πα­ρα­γω­γή, ό­που πα­ρά τις α­πει­λές, την α­προ­θυ­μί­α α­πό δι­ά­φο­ρα δί­κτυ­α να συ­νερ­γα­στούν και α­κό­μα και τους φό­βους της κυ­βέρ­νη­σης ό­τι θα πα­ρου­σια­στεί μια «πα­ρω­δί­α δί­κης», ο πα­ρα­γω­γός και ο σκη­νο­θέ­της πεί­θουν τους δι­κα­στές να το­πο­θε­τη­θούν κά­με­ρες σε μη εμ­φα­νή ση­μεί­α της αί­θου­σας, πί­σω α­πό τοί­χους, ώ­στε να μην ε­πη­ρε­ά­ζουν τους πα­ρά­γον­τες της δί­κης. 

Το 'Eichmann Show'  το ο­ποί­ο μον­τα­ρι­ζό­ταν κα­θη­με­ρι­νά και προ­βαλ­λό­ταν σε πε­ρί­που 30 χώ­ρες εί­ναι το πρώ­το ντο­κυ­μαν­τέρ που προ­βλή­θη­κε συγ­χρό­νως σε ό­λο τον κό­σμο. Στην ται­νί­α υ­πάρ­χουν συγ­κλο­νι­στι­κά ντο­κου­μέν­τα α­πό την δί­κη, μαρ­τυ­ρί­ες θυ­μά­των και βέ­βαι­α σε κεν­τρι­κό ρό­λο ο ί­διος ο δή­μιος Eichman. M­ε την εμ­πνευ­σμέ­νη σκη­νο­θε­σί­α του ο Hurwitz, α­γνο­ών­τας τις ε­πι­τα­γές της εμ­πο­ρι­κό­τη­τας κα­τόρ­θω­σε να κα­τα­δεί­ξει την προ­σω­πι­κό­τη­τα ε­νός εγ­κλη­μα­τί­α πο­λέ­μου και να συνταράξει την κοινή γνώμη.

         

3. Hannah Arendt,  113 min  

Σκη­νο­θε­σί­α: Margarethe von Trotta

Παί­ζουν:Barbara Sukowa, Axel Milber 

 Το 1961, η σπου­δαί­α Γερ­μα­νο-Α­με­ρι­κα­νί­δα πο­λι­τι­κή ε­πι­στή­μων και φι­λό­σο­φος Hanna Arendt (1906-1975), μα­θή­τρια του Χά­ιν­τεγ­κερ και του Γιά­σπερς, πα­ρα­κο­λου­θεί για λο­γα­ρια­σμό του πε­ρι­ο­δι­κού "The New Yorker" την δί­κη του εγ­κλη­μα­τί­α Adolf Eichmann. Στα άρ­θρα που δη­μο­σι­εύ­ει σε συ­νέ­χει­ες στο φη­μι­σμέ­νο ε­κεί­νη την ε­πο­χή έν­τυ­πο εκ­φρά­ζει την ά­πο­ψη ό­τι ο Eichmann δεν ή­ταν έ­να τέ­ρας, αλ­λά έ­νας συ­νη­θι­σμέ­νος άν­θρω­πος που έ­πνι­ξε την αν­θρω­πιά του και την συ­νεί­δη­σή του μέ­σα α­πό την υ­πα­κο­ή του στο να­ζι­στι­κό κα­θε­στώς και την φα­να­τι­κή ι­δε­ο­λο­γί­α του.

Τα άρ­θρα θα προ­κα­λέ­σουν αν­τι­δρά­σεις στην Ε­βρα­ϊ­κή κοι­νό­τη­τα ό­που δεν κα­τα­λα­βαί­νουν πως αυ­τό που εκ­φρά­ζει φι­λο­σο­φών­τας η Arendt εί­ναι πως πα­ρου­σι­ά­ζον­τας τον Να­ζί ως τέ­ρας, εί­ναι σα να πρό­κει­ται για έ­να δι­ε­στραμ­μέ­νο άν­θρω­πο, ε­νώ ε­κεί­νη θέ­λει να κα­τα­δεί­ξει πό­σο χει­ρό­τε­ρο εί­ναι να πα­ρα­δε­χτού­με πως στο κα­κό μπο­ρεί να υ­πο­τα­χτεί ο­ποι­οσ­δή­πο­τε αν εν­στερ­νι­στεί φα­να­τι­κές ι­δε­ο­λο­γί­ες. 

Η ται­νί­α εί­ναι έ­νας στο­χα­σμός πά­νω στην έν­νοι­α του κα­κού και Barbara Sukowa ε­ξαι­ρε­τι­κή στον ρό­λο της.

 

 

Incendies - Μέσα από τις φλόγες (2010)

Ο θάνατος της μητέρας τους φέρνει τα δίδυμα Simon και Jeanne στο γραφείο του συμβολαιογράφου για τη διαθήκη. Πέραν από το μοίρασμα της περιουσίας, η αινιγματική ακόμα και μετά θάνατον Nawal (Lubna Azabal) τους επιφυλάσσει δύο μεγάλες εκπλήξεις που συνοδεύουν δύο σφραγισμένους φακέλους. Ο πρώτος έχει παραλήπτη τον πατέρα τους - που θεωρούσαν νεκρό - και ο δεύτερος τον αδερφό τους, του οποίου την ύπαρξη αγνοούσαν. Η Jeanne (Melissa Desormeaux-Poulin) αποφασίζει να ταξιδέψει ως τη Μέση Ανατολή για να αναζητήσει απαντήσεις στο οικογενειακό τους παρελθόν, ενώ ο Simon (Maxim Gaudette) δείχνει απρόθυμος να υποκύψει στα μεταθανάτια παιχνίδια της μητέρας του. Και για τους δύο όμως, τα σφοδρά και βασανιστικά ερωτήματα έχουν ήδη τεθεί και η αποφυγή τους είναι πλέον μάταιη.

'Πόλεμος πατήρ πάντων'. Στη ρήση του Ηράκλειτου εμπεριέχεται όλο το νόημα του Incendies, μίας ταινίας που σμπαραλιάζει τα όρια ενός τυπικού στόρι περί καλά κρυμμένων οικογενειακών μυστικών και πάει πολύ - μα πολύ - παρακάτω. Από κι ύστερα, μία διαθήκη ανοίγει και η τελευταία επιθυμία μίας γυναίκας δίνει κλωτσιά σ' ένα κουβάρι που οδηγεί βαθιά στο χώμα. Εκεί, δεν είναι απλώς ριζωμένο ένα κάποιο οικογενειακό δένδρο, αλλά επί της ουσίας το ίδιο το βασίλειο του παραλόγου που κρύβει η ατέρμονη αιματοχυσία στη Μέση Ανατολή. Χωρισμένο σε τιτλοφορημένες σεκάνς, το υποψήφιο για Oscar ξενόγλωσσης ταινίας 'Μέσα Από Τις Φλόγες' του Καναδού Denis Villeneuve ταξιδεύει σε τόπο και σε χρόνο, ξανά και ξανά, προκειμένου να αποκαλύψει με χειρουργική μεθοδικότητα τα μυστικά και το πλήρες νόημά του.

Οι αρχές που διέπουν την αρχαία τραγωδία περνούν μέσα από το φίλτρο του διακεκριμένου θεατρικού του Wajdi Mouawad και από εκεί, βρίσκουν το δρόμο της έξοχης κινηματογραφικής διασκευής από τον Villeneuve, που με δουλειές όπως τα «Un 32 Aout Sur Terre» και «Maelstrom» έχει ήδη καταφέρει να ξεχωρίσει σε σημαντικά διεθνή φεστιβάλ (βλ. Βερολίνο - Κάννες).

Πόλεμος, μίσος, ξεριζωμός, θάνατος αλλά και αγάπη συνυπάρχουν σε ένα εκρηκτικό μείγμα που σημαδεύει κατευθείαν στην καρδιά και στο νου του θεατή, ξερά και ατόφια. Σκηνές ξυραφιές, σε ένα χωροχρονικό road trip μίας οικογένειας αλλά και ενός τόπου μαρτυρικού, όπου μέσα από μπαρουτοκαπνισμένες κάνες και ατέρμονη αιματοχυσία, η ανθρωπιά και η ελπίδα πασχίζουν να αναπνεύσουν. Δίχως αμφιβολία, το Incendies είναι μία από τις πιο συγκλονιστικές ταινίες που έχουν γυριστεί.