The attack, Η Επίθεση (2012)

 Λίβανος/Γαλλία/Κατάρ, 102' 

Η απόγνωση του ανθρώπου μέσα στην φρίκη του πολέμου Μέση Ανατολή

3 βραβεία-2 υποψηφιότητες

Σκη­νο­θε­σί­α:  Ziad Doueiri

Παί­ζουν: Yael Aviv, Iris Blumenstein 

O Ισραηλινό - Παλαιστίνιος χειρουργός Amin Jaafari, είχε μία λαμπρή καριέρα, μία πολύ αγαπημένη σύζυγο και πολλούς καλούς φίλους που του κάνουν τη ζωή πολύ όμορφη μέχρι τη στιγμή που συγκλονισμένος μαθαίνει ότι η σύζυγός του σκοτώνεται σε βομβιστική επίθεση «καμικάζι». Δέκα εννέα ακόμη νεκροί, και η αστυνομία τον ενημερώνει, ότι υπεύθυνη της επίθεσης ήταν η ίδια του η γυναίκα! Ο Αmin δεν μπορεί να πιστέψει την απίστευτη κατηγορία των αστυνομικών και ξεκινά ένα δαιδαλώδες κυνήγι αναζήτησης της αλήθειας. Οι αποκαλύψεις θα ακολουθήσουν η μία μετά την άλλη. Θα μπορέσει να αντέξει την αλήθεια με την οποία θα έρθει αντιμέτωπος;

Το "The attack" είναι μια δραματική ταινία με πολλές αρετές. Εκτός από την εξαιρετική φωτογραφία, είναι πραγματικά εντυπωσιακή η δύναμη της σεναριακής γραφής του, η οποία κινείται με εξαιρετική δεξιοτεχνία πάνω σε δύο επίπεδα.

Στο πολιτικό όπου ο Ziad Doueiri, με την ουσιαστική γνώση των δεδομένων της ισραηλινής κατοχής στα παλαιστινιακά εδάφη, ρίχνει μια διεισδυτικότατη ματιά στα δυο συγκρουόμενα στρατόπεδα.

Συγχρόνως το σενάριο ξετυλίγει μια πολύ δυνατή πραγματεία πάνω στις προσωπικές σχέσεις, με πολύ έντονα ερωτηματικά αναφορικά με τα κρυμμένα μυστικά σε  ένα ζευγάρι που ζει χρόνια μαζί. 

Πρόκειται για ένα εξαιρετικό δείγμα κινηματογράφου, που τολμά να σκύψει πάνω σε φλέγοντα προβλήματα του τόπου του δημιουργού και να τα διαχειριστεί με πραγματικά ιδιοφυή τρόπο. Και θα πρέπει να σημειωθεί ότι πρόκειται ασφαλώς για μια δυνατή αλλά όχι εύπεπτη ταινία δημιουργού και μόνον με αυτήν την οπτική αξίζει να την προσεγγίσουμε.

Η ταινία βασίζεται στο διεθνές ομώνυμο μπεστ-σέλερ του Yasmina Khadra, που έχει μεταφραστεί σε 40 γλώσσες ανάμεσα στις οποίες και τα ελληνικά. 

Goodbye Bafana (2007)

Ν. Α­φρι­κή, 118' 

Σκη­νο­θε­σί­α: Bille August

Παί­ζουν: Joseph Fiennes, Dennis Haysbert  

Νό­τιος Α­φρι­κή, έ­τος 1968. 4 ε­κα­τομ­μύ­ρια λευ­κοί ε­ξου­σιά­ζουν 20 ε­κα­τομ­μύ­ρια μαύ­ρους υ­πό το βί­αι­ο κα­θε­στώς του α­παρ­τχά­ιντ. Οι μαύ­ροι δεν έ­χουν δι­καί­ω­μα ι­δι­ο­κτη­σί­ας, ψή­φου, ε­λευ­θε­ρί­ας έκ­φρα­σης και δεν έ­χουν πρό­σβα­ση στην εκ­παί­δευ­ση και στην α­γο­ρά ερ­γα­σί­ας. Ο Gregory εί­ναι έ­νας οι­κο­γε­νειά­ρχης δε­σμο­φύ­λα­κας πού έ­χει την νο­ο­τρο­πί­α και τις ρα­τσι­στι­κές αν­τι­λή­ψεις των λευ­κών της χώρας του. Παίρ­νει με­τά­θε­ση στις φυ­λα­κές υ­ψί­στης α­σφα­λεί­ας, ό­που πρό­κει­ται να αν­τι­με­τω­πί­σει την με­γα­λύ­τε­ρη πρό­κλη­ση της ζω­ής του. Και αυ­τό, για­τί α­νά­με­σα στους κρα­τού­με­νους του βρί­σκε­ται και ο Νέλ­σον Μαν­τέ­λα, φυ­σι­κός η­γέ­της των μαύ­ρων της χώ­ρας, που η ύ­παρ­ξη του α­πο­τε­λεί α­πει­λή για την δι­α­τή­ρη­ση της λευ­κής κυ­ρι­αρ­χί­ας, στην α­φρι­κά­νι­κη χώ­ρα.

Πα­ρα­κο­λου­θού­με α­πό κον­τά την σχέ­ση που α­να­πτύσ­σε­ται α­νά­με­σα στους δύ­ο άν­τρες, ει­δι­κά α­πό την στιγ­μή που η Κυβέρνηση της Νο­τί­ου Α­φρι­κής φο­βού­με­νη τις κι­νή­σεις του Μαν­τέ­λα, θα δι­α­τά­ξει τον δε­σμο­φύ­λα­κα να τον κα­τα­σκο­πεύ­ει, α­να­φέ­ρον­τας κα­θη­με­ρι­νά την δρά­ση του στους α­νω­τέ­ρους. Κι ε­δώ υ­πει­σέρ­χε­ται η πά­λη των αρ­χών στην ψυ­χή τού ορ­γά­νου α­σφα­λεί­ας. Οι εν­το­λές που δέ­χε­ται εί­ναι να συμ­πε­ρι­φερ­θεί στον κρα­τού­με­νό του χω­ρίς έ­λε­ος, χει­ρό­τε­ρα και α­πό ζώ­ο. Η συ­νεί­δη­σή του τον εμ­πο­δί­ζει - ο ί­διος με­γά­λω­σε σε μια πε­ρι­ο­χή της Ν. Α­φρι­κής ό­που οι μό­νοι φί­λοι που εί­χε ή­ταν μαύ­ροι. Πα­ράλ­λη­λα, η ε­πα­φή του με τον σπου­δαί­ο και χα­ρι­σμα­τι­κό άν­τρα, θα τον κά­νει να αλ­λά­ξει την στά­ση του και τε­λι­κά να παί­ξει κι αυ­τός έ­ναν ρό­λο στην συμ­φι­λί­ω­ση των δύ­ο φυ­λών.

Βα­σι­σμέ­νη στο ο­μώ­νυ­μο βι­βλί­ο του ίδιου του James Gregory (για πά­νω α­πό 10 χρό­νια δε­σμο­φύ­λα­κας του Nelson Mandela), η ται­νί­α Goodbye Bafana α­πο­τε­λεί έ­να μνη­μεί­ο για την ζω­ή και την α­κτι­νο­βο­λί­α της προ­σω­πι­κό­τη­τας του σπου­δαί­ου Νο­τι­ο­α­φρι­κα­νού η­γέ­τη.

Ο Bille August, βρα­βευ­μέ­νος με 17 βρα­βεί­α (Pelle the Conqueror - Χρυ­σός φοί­νι­κας και ό­σκαρ κα­λύ­τε­ρης ξε­νό­γλωσ­σης ται­νί­ας το 1987, The best intentions - Χρυ­σός φοί­νι­κας το 1992 εί­ναι κά­ποι­ες α­πό τις δι­α­κρί­σεις του), μας με­τα­φέ­ρει στην Ν. Α­φρι­κή τού Α­παρ­τχά­ιντ, ε­νώ η ρε­α­λι­στι­κή γρα­φή του μας βο­η­θά­ει να κα­τα­νο­ή­σου­με κα­λύ­τε­ρα την αλ­λα­γή ε­νός ο­λό­κλη­ρου έ­θνους α­πό τον ρα­τσι­σμό και την βί­α, στην συμ­φι­λί­ω­ση και στο ό­ρα­μα μιας ε­λεύ­θε­ρης και δη­μο­κρα­τι­κής συ­νύ­παρ­ξης.

Η συ­νέ­χεια ε­πί της ο­θό­νης!

In my country (2005)

In my country (2005)  - Ν.Αφρική, 105' 

Σκη­νο­θε­σί­α: John Boorman

Παί­ζουν: Samuel Jackson, Juliette Binoche

"Όλοι αποτελούμε κομμάτι όλων. Όταν κάποιος αστυνομικός κάνει κακό σε μένα, κάνει κακό και σε σένα, κάνει κακό σε όλους σε αυτό τον κόσμο. Κάνει κακό και στον εαυτό του. Αυτό μας έμαθε ο Μαντέλα." (από την ταινία)

Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι ο Langston Whitfield (Samuel Jackson), ένας αφροαμερικάνος ρεπόρτερ της Washington Post και η Anna Malan (Juliette Binoche), μια λευκή νοτιοαφρικανή ποιήτρια-ανταποκρίτρια της εθνικής ραδιοτηλεόρασης Νοτίου Αφρικής. Ακολουθούν την "Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης" στις διάφορες πόλεις που ταξιδεύει για να γίνουν μάρτυρες των αποτρόπαιων εγκλημάτων κατά την διάρκεια του απαρτχάιντ αλλά και της προσπάθειας που κάνουν οι κάτοικοι της χώρας για να επουλώσουν τις πληγές τους και να καταφέρουν να ζήσουν ειρηνικά οι δυο εθνότητες μεταξύ τους. Το ταξίδι αυτό δεν τους αφήνει ανέγγιχτους. Τους φέρνει αντιμέτωπους με τον ίδιο τους τον εαυτό. Η παραταξιακή αντιμετώπιση, η άγνοια, οι οικογενειακές πατροπαράδοτες αξίες αλλά και η αποστασιοποίηση δεν μπορούν να έχουν θέση όταν μέσω των ακροάσεων γίνονται μέτοχοι του πόνου των ανθρώπων που εκδιώχθηκαν και των συγγενών τους. Ένα πανό έξω από την "αίθουσα συμφιλίωσης" γράφει την ευαγγελική φράση "Η αλήθεια θα μας ελευθερώσει". Η αλήθεια θα ελευθερώσει και τους ήρωες της ταινίας μας, όπως και τον λαό της Αφρικής, που μας καλούν μαζί τους στο ταξίδι για την Συμφιλίωση. Μαζί με τους ήρωες οδοιπορούμε και εμείς. Ταξιδεύουμε στα μαγευτικά τοπία της Ν. Αφρικής και γινόμαστε αυτόπτες μάρτυρες της προσπάθειας του έθνους για συμφιλίωση και ενότητα.

Η ταινία του John Boorman (βραβευμένος με Χρυσό Φοίνικα για το "General" και γνωστός από τις ταινίες "Excalibur", "Hope and Glory", ο ράφτης του Παναμά) είναι βασισμένη στο βιβλίο "Country of my skull" της Νοτιοαφρικανής ποιήτριας-συγγραφέως Antjie Krog και είναι ένα οδοιπορικό με πολλά στοιχεία ντοκιμαντέρ που μας μεταφέρει στην Ν.Αφρική του Νέλσον Μαντέλα. Η αφήγηση είναι έτσι δομημένη ώστε να μην εκβιάζει το συναίσθημα του θεατή, δείχνοντας για παράδειγμα σκηνές ωμής βίας, αλλά τον αφήνει να συμμετάσχει σαν ένας απλός παρατηρητής και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.

Η συ­νέ­χεια ε­πί της ο­θό­νης!

Red Dust (2004)

Red Dust (2004)  - Ν.Αφρική, 106' 

Σκη­νο­θε­σί­α: Tom Hooper

Παί­ζουν: Hilary Swank, Chiwetel Ejiofor

Με αφορμή τον θάνατο του μεγάλου Νοτιοαφρικανού ηγέτη Nelson Mandela, ξεκινάμε ένα μικρό αφιέρωμα σε ταινίες σχετικές με το Appartheid και την προσπάθεια συμφιλίωσης λευκών και μαύρων στην Ν. Αφρική.

To 1994 λήγει το apartheid στην Ν. Αφρική. Ωστόσο η κοινωνική συνοχή μετά από πολλούς αιώνες δουλείας είναι εξαιρετικά εύθραυστη. Οι πληγές από τον ρατσισμό των λευκών έναντι στους μαύρους είναι ακόμη νωπές στις μνήμες των ανθρώπων. Ένα χρόνο μετά, η κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό την προεδρία του Nelson Mandela θέσπισε την "Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης". Σκοπός της επιτροπής ήταν η προσέγγιση και συμφιλίωση λευκών και μαύρων και η αποφυγή αντεκδικήσεων και βιαιοπραγιών ανάμεσα στις δυο πλευρές. Τα μέλη των σωμάτων ασφαλείας της Ν. Αφρικής που συμμετείχαν σε βασανισμούς, φόνους και κακοποιήσεις κατά την περίοδο του apartheid, διαβεβαιώνονταν ότι δεν θα καταδικαστούν για τα εγκλήματα που διαπράξαν, αρκεί να τα δήλωναν στην επιτροπή. Η επιτροπή αντίστοιχα θα έδινε αμνηστία μόνο σε εκείνους οι οποίοι θα ομολογούσαν δημόσια τα εγκλήματά τους. Για 7 χρόνια, γύριζε όλη την Ν.Αφρική με σκοπό να βοηθήσει τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν τα τραύματα του παρελθόντος και να υπάρξει ουσιαστική συμφιλίωση.

Μία τέτοια ιστορία περιγράφεται και μέσα από το Red Dust. Ο πρώην αστυνομικός του Smitsrivier, Dirk Hendricks ζητάει αμνηστία από την Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης για τον βασανισμό του Alex Mpondo (Chiwetel Ejiofor), το 1986. Μετά από κάποια χρόνια στην φυλακή για τον φόνο που είχε διαπράξει, θέλει να ξεκινήσει την ζωή του από την αρχή. Έτσι, στην δημόσια ομολογία των εγκλημάτων του, καλεί σαν μάρτυρα τον ίδιο τον Mpondo.

Ο Mpondo είχε φυλακιστεί και βασανιστεί το 1986 μαζί με τον φίλο του τον Steve Sizela από τον Hendricks για την αντιστασιακή τους δράση. Ο φίλος του από τότε εξαφανίστηκε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες και δεν τον ξαναείδε κανείς ποτέ ζωντανό. Αυτός είναι και ο μόνος λόγος που ο Mpondo που συμφωνεί να ακούσει την ομολογία του Hendricks στην επιτροπή: θέλει να μάθει πραγματικά τι συνέβη με τον φίλο του τον Steve. Έτσι, ζητάει την βοήθεια της Sarah Barcant (Hilary Swank), μιας νεαρής δικηγόρου που επιστρέφει στην πατρίδα της μετά από πολλά χρόνια σπουδών και καριέρας στο εξωτερικό για να ζήσει από κοντά τις συγκλονιστικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές που συμβαίνουν.

Οι ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με το παρελθόν τους, την αλήθεια που πολλές φορές την έχουν καλά κρυμμένη μέσα τους, έρχονται αντιμέτωποι με τον ίδιο τους τον εαυτό. Η συμφιλίωση δεν είναι μια εύκολη και γρήγορη διαδικασία. Οι πληγές μπορεί να επουλώνονται αλλά πάντα μένει κάποιο σημάδι για να θυμίζει τον πόνο. Ο Tom Hooper (Όσκαρ καλύτερης σκηνοθεσίας για την ταινία "Ο λόγος του Βασιλιά", Χρυσή Σφαίρα για την ταινία "Οι Άθλιοι"-2013, κ.α.) μας ταξιδεύει στην Ν. Αφρική εκείνης της εποχής. Η βραβευμένη ταινία του (βραβείο κριτικών στο Διεθνές φεστιβάλ Ινδίας) αποτυπώνει με πολύ ωραίο τρόπο την μοναδική στην παγκόσμια ιστορία προσπάθεια συμφιλίωσης - συγχώρεσης των 2 αντιμαχόμενων ομάδων ενός λαού και συγκινεί εστιάζοντας στις ιστορίες των καθημερινών ανθρώπων.

 Η συ­νέ­χεια ε­πί της ο­θό­νης